donderdag 16 april 2015

Afstromen gaat makkelijk, opstromen niet

Steeds meer middelbare scholen laten leerlingen die een schooljaar niet halen afstromen naar een ander (zogenoemd lager) onderwijsniveau. Dat is blijkbaar efficiƫnter dan ze het jaar te laten over doen. En als ze het aankunnen staat later de weg terug omhoog weer voor ze open. Is de theorie. Maar de praktijk wijst uit dat dit 'opstromen' steeds minder gebeurt. Vooral vanaf het VMBO is de weg omhoog moeilijk te vinden.

Nu is zittenblijven ook niet zo ideaal; je moet dan immers ook de vakken overdoen die je eerder wel goed had afgesloten. Dat kan de genadeslag zijn voor je resterende motivatie. Daarom lijkt onderwijs op maat (zie blog van 26 maart) een betere oplossing. Al zitten daar ook weer de nodige haken en ogen aan.
Lees meer

donderdag 9 april 2015

Zit motivatie in de genen?

Groot nieuws uit de wetenschap: een groot internationaal tweelingonderzoek heeft aangetoond dat motivatie erfelijk bepaald is! Betekent dit dat we kunnen ophouden met onze pogingen om beter gemotiveerde leerlingen en werkenden te krijgen? Of ligt het toch iets ingewikkelder?

Een grote groep proefpersonen en de elegantie van tweelingonderzoek maken het verleidelijk om de conclusies van deze Amerikaanse studie zoals hij in de media wordt gepresenteerd klakkeloos over te nemen. Maar dan slaan we de plank toch mis. Motivatie is een complex concept dat niet eenvoudig is om te bestuderen.

Wat is er in dit geval onderzocht? Of leerlingen hun vakken leuk vinden (enjoyment) en zelf denken dat ze er goed in zijn (self-perceived ability). Deze beide grootheden hangen waarschijnlijk sterk samen (wat ook werd gevonden): als je een vak leuk vindt, zal je er al gauw beter in zijn en andersom.

Maar is 'leuk vinden' hetzelfde als leermotivatie, het soort motivatie dat we nodig hebben ook als we een vak niet spontaan interessant vinden? Wat  waarschijnlijk voor de meeste schoolvakken geldt? Helaas niet. Of je een vak leuk vindt, is een kwestie van smaak, en daarvan is al eerder gevonden dat die in hoge mate erfelijk is. In dit geval kwam de score van de genen op 43%. Maar op school hebben we daar verder weinig aan. Dan komt het aan op de andere factoren die meespelen bij leermotivatie, zoals de docent, de klas en de thuissituatie.
Lees meer

Hoogbegaafden vervelen zich nog steeds

Staatssecretaris Dekker vindt dat hoogbegaafde leerlingen in ons onderwijssysteem nog steeds te weinig worden uitgedaagd. Dit probleem staat alweer tientallen jaren op de onderwijsagenda, maar opgelost is het nog niet. Ondanks allerlei goedbedoelde pogingen zitten veel bovengemiddeld intelligente leerlingen zich nog te vervelen in de klas, met grote negatieve effecten op hun motivatie. Bijscholing van docenten is volgens meneer Dekker wat nu nodig is.

Maar ja, bijscholing levert weliswaar kennis op, maar kost tijd en daar hadden we al te weinig van. Ook problematisch is de veronderstelling dat 'de' hoogbegaafde leerling bestaat en door een bijgeschoolde leraar gemakkelijk gevonden en bediend kan worden. Het ziet er niet naar uit dat deze hartekreet van de staatssecretaris dit taaie probleem op korte termijn uit de wereld gaat helpen.
Lees meer